Hawliau

Ar fin cael dy droi allan? (evicted)
Os yw landlord am dy droi allan, am ba bynnag reswm, gall e ddim gwneud ar ei union. Rhaid i’r landlord ddilyn camau cyfreithiol. Mae beth sy’n rhaid i’r landlord wneud a phryd yn wahanol ar gyfer pob tenant. Yn y rhan fwyaf o achosion, mae’n rhaid fod gan landlord reswm dros droi allan tenant, er enghraifft am beidio talu’r rhent, ond gall y rhan fwyaf o landlordiaid yn y sector breifat droi tenant allan heb unrhyw reswm o gwbwl.

Ym mhob achos, os yw’r landlord am droi tenant allan, rhaid rhoi digon o rybudd. Os wyt o dan fygythiad o gael dy droi allan neu os dwyt ti ddim yn siwr am dy hawliau cysyllta â Gwasanaethau Cyngor a Chefnogaeth Shelter Cymru ar 0845 075 5005.

Eisiau symud allan?
Mae gan y rhan fwyaf o denantiaid yr hawl i ddod allan o’u tenantiaeth drwy roi 4 wythnos o rybudd ysgrifynedig. Bydd rhai tenantiaethau yn dymor penodedig (fixed term) a gall fod yn fwy anodd i ddod â rhain i ben. Efallai bydd gofyn talu rhent am y cyfnod i gyd.  Am wybodaeth bellach, cysyllta â Gwasanaethau Cyngor a Chefnogaeth Shelter Cymru ar 0845 075 5005.

Oes angen trwsio rhywbeth?
Os wyt ti’n sylwi fod rhywbeth o’i le ar y llety, er enghraifft, lleithder (damp) yn y wal neu grac yn y nenfwd, dylet rhoi gwybod i’r landlord, yn ysgrifenedig cyn gynted â phosib. Rho ddyddiad ar y llythyr a cadwa gopi. Bydd y rhan fwyaf o landlordiaid yn trwsio’r problemau pan fyddant yn cael gwybod amdanynt. Os yw landlord yn gwrthod trwsio problemau, cysyllta â Gwasanaethau Cyngor a Chefnogaeth Shelter Cymru ar 0845 075 5005.

Ydy dy landlord yn dy drin yn annheg?
Os yw dy landlord yn gwneud rhywbeth sy’n amharu ar dy allu i fwynhau’r lle rwyt ti’n byw, gallant fod yn euog o aflonyddu (harassment). Nid yw’r ffaith fod y landlord yn berchen ar y tŷ yn rhoi’r hawl iddyn nhw, nag unryw un arall, i dy drin yn annheg.

Enghreifftiau o aflonyddu:

  • Ymweld â’r cartref yn aml heb rybudd
  • Ymyrryd â’r post
  • Ymddygiad bygythiol
  • Anfon adeiladwyr i’r tŷ heb rybudd
  • Mynd i mewn i’r cartref pan does neb yna, neu heb ganiatad
  • Aflonyddu ar sail rhyw, hil (race), crefydd neu rywioldeb
  • Gwrthod caniatáu gwesteion
  • Symud tenantiaid eraill i mewn sy’n achosi poendod

Os wyt ti’n teimlo fod dy landlord yn dy aflonyddu cysyllta â Gwasanaethau Cyngor a Chefnogaeth Shelter Cymru ar 0845 075 5005 neu mewn argyfwng galwa’r Heddlu.