Cymdeithasau Tai

Er mwyn cael tŷ neu fflat Cymdeithas Tai, bydd rhaid i ti roi dy enw ar restr aros. Os y cei lety gan Gymdeithas Tai, bydd dy denantiaeth yn fwy sicr na pe bai gennyt dŷ yn y sector breifat. Mae rhent Cymdeithasau Tai yn tueddu i fod yn rhatach na thai preifat. Nid oes tai a fflatiau Cymdeithasau Tai ar gael ym mhob tref, ond mewn rhai ardaloedd efallai y bydd mwy nag un Gymdeithas Tai a bydd rhiad i ti fynd i weld pob un. Mae bob amser yn syniad da gwneud cais i’r Cyngor hefyd er mwyn gwella dy gyfle o gael lle yn fuan. Mewn rhai lleoedd bydd un rhestr ar gyfer llety gyda’r Cyngor a’r gymdeithas Tai felly dim ond unwaith bydd yn rhaid i ti wneud cais.

Mae modd i unrhywun dros 16 oed wneud cais am lety gyda Chymdeithas Tai. Mae rhai Cymdeithasau Tai yn rhedeg cynlluniau arbennig ar gyfer grwpiau penodol a mae’n werth gofyn am hyn cyn gwneud cais. Mae rheolau gan y rhan fwyaf o Gymdeithasau Tai o ran gorfod byw mewn ardal am gyfnod o amser. Dylet ofyn am hyn wrth wneud cais. Mae ganddynt hefyd reolau am bobl na fyddant yn rhoi llety iddyn nhw, ond mae’r rheolau yn wahanol ym mhob cymdeithas.  Os wyt am wneud cais i Gymdeithas Tai, dylet fod yn siwr dy fod yn dweud y gwir a ddim yn cuddio unrhyw wybodaeth bwysig. Mae modd troi person allan os ydynt wedi dweud celwydd ar eu cais.

Pa mor hir bydd yn rhaid aros?
Bydd y gymdeithas yn edrych ar y wybodaeth ac fe gei dy roi ar restr aros. Bydd y cyfnod sy’n rhaid i ti aros yn dibynu ar dy amgylchiadau. Mae hyn yn golygu ei bod yn anodd iawn i gymdeithas roi gwybod yn union pryd y cei gynnig fflat neu dŷ. Mae cymdeithasau yn penderfynu pwy sy’n cael llety yn gyntaf trwy roi pwyntiau i bob ymgeisydd. Bydd y pobl sydd â’r nifer fwyaf o bwyntiau yn cael blaenoriaeth. Er enghraifft, caiff pwyntiau eu rhoi os:

  • oes gen ti blentyn
  • wyt yn feichiog
  • oes gennyt anabledd neu broblemau iechyd
  • yn gadael gofal
  • yn byw mewn llety heb ei drwsio neu or-boblog
  • wyt yn ddi-waith
  • wyt yn byw yn yr ardal yn barod

Pan fyddi yn gwneud cais, bydd y gymdeithas yn gofyn pa ardaloedd yr wyt eisiau byw ynddynt. Os wyt yn cyfyngu dy ddewis i ardal fach, efallai y byddi’n gorfod aros am amser hirach. Mae gan pob Gymdeithas Tai ei system bwyntiau ei hun. Mae hyn yn golygu y bydd y pwyntiau mae un Gymdeithas Tai yn eu rhoi yn wahanol i Gymdeithas Tai arall. Dyw hi ddim yn bosib dweud pa mor hir bydd yn rhaid i rywun aros ar y rhestr. Gallai rhywun sydd wedi ymuno â’r rhestr yn ddiweddar fod â mwy o bwyntiau ac felly’n gwthio pobl eraill i lawr y rhestr.