Prynu cartref dy hun

Oni bai fod gennyt rieni cyfoethog a hael, mae prynu tŷ yn golygu y bydd rhaid i ti gael morgais, hynny yw benthyciad mawr iawn. Os wyt yn meddwl am brynu cartref dy hun, ac yn enwedig am y tro cyntaf, dylet ystyried dy opsiynau’n ofalus. Dyw prynu tŷ ddim yr opsiwn gorau i bawb. Os wyt yn meddwl am brynu tŷ, rhaid i ti ystyried y costau achos mwy na thebyg, hwn bydd y peth drytaf i ti brynu yn dy fywyd. Rwyt yn ymrwymo dy hun yn ariannol am gyfnod hir (oni bai dy fod yn gwerthu) a bydd gofyn dy fod yn ennill arian rheolaidd. Mae’n rhaid i ti dalu ffioedd a bydd rhaid ad-dalu’n fisol ar ôl symud i mewn..

Dylet hefyd fod yn ymwybodol y gallai dy ad-daliadau (repayments) godi’n sylweddol os yw cyfraddau llog yn codi.
Pan fyddi wedi chwilio tŷ neu fflat yr wyt yn ei hoffi, dyma’r prif camau sy’n rhaid eu dilyn:

  • Cam 1 – gwneud cynnig
  • Cam 2 – gofyn am ‘valuation’ os yw’r gwerthwr yn derbyn y cynnig
  • Cam 3 – cael arolwg
  • Cam 4 – paratoi’r elfen gyfreithiol
  • Cam 5 – cyfnewid contractau a thalu blaendal
  • Cam 6 – cyflawni (completion) a symud i mewn

Prynu gyda phobl eraill
Os wyt yn prynu tŷ gyda rhywun arall, rhaid i chi benderfynu sut y byddwch yn rhannu’r eiddo. Bydd y penderfyniad yma’n effeithio eich hawliau, yn enwedig os yw un ohonoch yn marw, os daw eich perthynas i ben neu os yw un ohonoch am adael.

Cynlluniau perchnogaeth
Mae cynlluniau ar gael mewn rhai ardaloedd sy’n ei gwneud yn haws i brynu tŷ ac yn fwy fforddiadwy:

  • Hawl i Brynu – Os wyt yn denant gyda’r Cyngor, efallai y bydd modd i ti gael disgownt er mwyn prynu’r tŷ rwyt yn ei rentu ar hyn o bryd
  • Hawl i Gaffael – Os wyt yn denant gyda Chymdeithas Tai, efallai y bydd modd i ti gael disgownt er mwyn prynu’r tŷ rwyt yn ei rentu ar hyn o bryd
  • Cynlluniau perchnogaeth eraill – Os nad oes gen ti’r hawl i brynu cartref drwy’r Cyngor neu Gymdeithas Tai, efallai bod ffyrdd eraill o ddod yn berchennog ar dŷ hyd yn oed os nad wyt yn ennill llawer o arian. Efallai y byddi’n gallu prynu drwy’r cynllun Home-buy neu’r cynllun cartref cyntaf ar gyfer gweithwyr allweddol. Cysyllta â dy Gymdeithas Tai leol am wybodaeth bellach.

Mae gweithgareddau ar brynu tŷ yn y pecyn Agor Drysau.