Opsiynau mewn argyfwng

Mae gwybodaeth isod ar opsiynau eraill mewn argyfwng. Mae cysgu ar y stryd yn beryglus a dylet geisio osgoi gwneud hyn os yn bosib. Dyma peth gwybodaeth ymarferol os y byddi’n gorfod cysgu ar y stryd. :

Cadw’n gynnes
Ceisia ddod o hyd i rywle cysgodol. Amddiffyn dy hun rhag yr oerfel trwy ddefnyddio sach gysgu a/neu flanced. Ceisia osgoi cysgu’n uniongyrchol ar y llawr, er enghraifft trwy osod cardfwrdd neu flancedi ar y llawr yn gyntaf.

Diogelwch
Mae’n well aros yn rhywle lle bydd pobl eraill yn cysgu. Ond, gallai cysgu mewn rhywle agored dy roi mewn perygl wrth y cyhoedd. Gall menywod ifanc fod mewn mwy o berygl os ydynt mewn ardal lle mae pobl yn ddieithr iddynt. Mae timau estyn allan (outreach) mewn rhai ardaloedd ond nid ym mhob un. Mae nhw’n mynd i lefydd lle maent yn gwybod fod pobl yn cysgu. Efallai y bydd y timau hyn yn gallu chwilio llety i ti mewn hostel neu lety dros nos. Maen nhw hefyd yn gallu rhoi gwybodaeth am ganolfannau dydd sydd ar gael.

Iechyd
Er bod hawl gan bobl sy’n cysgau ar y stryd i gofrestru gyda meddyg, mae’n gallu bod yn anodd iddynt gael triniaeth feddygol. Efallai y bydd y meddyg yn cynnig dy fod yn cofrestru dros dro, am ryw dri mis. Ni fydd hyn yn dy alluogi i gael cerdyn meddygol, serch hynny. Yr unig ffordd y byddi’n gallu cael cerdyn yw trwy gael dy dderbyn yn barhaol gan y meddyg. Does dim gofyn i ti gael cyfeiriad i gofrestru; mae modd i ti ddefnyddio cyfeiriad ‘yng ngofal’, sef ffrind neu ganolfan dydd. Mewn dinasoedd a threfi mawr, mae’n bosib y bydd canolfannau ble y gallu alw heibio os wyt yn cysgu ar y stryd. Mae staff gwasanaeth iechyd yn galw i ganolfannau dydd ac yn cynnig archwiliadau a thriniaethau hefyd. Mae rhai canolfannau dydd yn cyflogi staff i helpu pobl sydd â phroblemau iechyd meddwl neu broblemau diod a chyffuriau. Nid yw’r rhan fwyaf o ganolfannau dydd yn caniatau diod na chyffuriau.

Cadw mewn cysylltiad
Os wyt yn cysgu ar y stryd ac yn symud o le i le, efallai y byddi’n colli cysylltiad gyda ffrindiau a theulu. Ar yr un pryd, efallai y bydd teulu a ffrindiau eisiau cysylltu gyda thi. Dyma rai ffyrdd o gadw mewn cysylltiad:

  • Mae rhai canolfannau dydd yn derbyn post ar ran pobl ifanc sy’n cysgu ar y stryd sy’n defnyddio’r ganolfan ddydd yn aml
  • Trwy dimau estyn allan
  • Llinell gymorth genedlaethol unigolion ar goll
  • Mae pobl ddigartref wedi creu gwefannau ar gyfer pobl ddigartref eraill
  • Mae rhai llyfrgelloedd cyhoeddus a chaffis rhyngrwyd yn cynnig mynediad i’r we yn rhad os wyt am anfon a derbyn ebyst
  • Trwy’r Big Issue

Prydau bwyd
Mae pobl yn mynd â chawl (soup) i lefydd ble mae pobl yn cysgu. Maent yn rhoi bwyd a diod yn rhad, fel arfer pob dydd. Efallai bydd canolfannau dydd yn cynnig prydau bwyd rhad neu am ddim i bob sy’n cysgu ar y stryd.

Eiddo
Os wyt yn poeni am dy eiddo, mae rhai canolfannau dydd yn gallu eu storio.

Anifeiliaid anwes
Os oes gen ti anifail anwes, gall gael triniaeth yn rhad neu am ddim trwy elusen anifeiliaid. Efallai bydd angen i ti ddangos tystiolaeth dy fod yn hawlio budd-daliadau (benefits) a fod gennyt nunlle parhaol i fyw. Dyw’r rhan fwyaf o hosteli ddim yn derbyn anifeiliaid anwes. Mae hi bob amser yn well gofyn am hyn o flaen llaw.